GenelKültür

Sadece İzmir’de İzmirlilerin Kullandığı Kelimeler

Ülkenin genelinde İzmirce olarak ünlenen İzmir’e özgü kelimeleri mutlaka duymuşsunuzdur. Peki, bu kelimelere ne kadar hakimsiniz?

bostanlı günbatımı

İzmir’de kullanılan bazı kelimeler, Türkiye’nin diğer şehirlerinde alay edilse de bir İzmirli için bunlar oldukça sıradan kelimeler haline gelmiştir. Eğer hayatınızda bir kez bile İzmir dışında yaşadıysanız, gerçekten ne kadar farklı kelimeler kullandığımızı fark etmişsinizdir! Gelin, bu kelimeleri birlikte inceleyelim.

Paravana

İsyankar, düzen tanımayan, sağdan soldan fırlayan saçların en büyük kurtarıcısıdır paravana… Düğüne giderken kuaför kafamıza 500 tane paravana takar, anneniz küçükken okula giderken delirmiş saçlarımızı bununla dizginlerdi… Acil paravanaya ihtiyacımız olduğunda herhangi bir kuaförden bir tane paravana rica ederdik, kuaför de bize bir avuç dolusu paravana verirdi. Ama kimse onun ne olduğunu sormazdı!

Bütün şehirlerde tel toka olarak bilinen paravana, İzmir’de nasıl bu şekilde isim bulmuş; anlamadık! Eğer bir gün başka bir şehirde ihtiyaç duyarsanız, mağazaya girip “Ben paravana bakmıştım ama?” diye sorun ve karşınızdaki insanlara paravananın ne olduğunu anlatmaya çalışın… İşler işte o zaman komikleşiyor!

Sayas

Sayas peynirinin ne olduğunu bilmeyen birsürü kişi olması ne kadar garip, değil mi? Sayas peyniri, sosisli kumruların içinde bulunan bir peynir olarak karşımıza çıksa da bilmeyenler için söylüyoruz; biz üçgen peynire sayas peyniri deriz! Eğer bir gün İzmir’e gidip sandiviççilerde kumru yerseniz, sayas isteyip istemediğinizi sorduklarında yardırgamanızı istemeyiz!

Gevrek

gevrek

Geldik en meşhur olanlarından birine… Tüm Türkiye haykırıyor; “Gevrek bir sıfattır!”, tüm İzmirliler cevap veriyor; “Gevrek gevrektir!” Yine tüm illerde simit olarak satılan gevrek, bizde gevrek diye satılır; fırınların tabelalarında gevrekçi yazar. Söylemeden geçemeyeceğiz, İzmir’in gevreğinin tadı da bir başkadır…

Klorak

Yine tüm İzmirlilerin ortak paydası olan klorak, diğer şehirler tarafından bir marka olarak kabul ediliyor. Evet, klorak diye bir marka olabilir; ama bu bütün çamaşır sularının klorak olduğu gerçeğini değiştirmez! Her İzmirli hayatlarında en az bir kere annelerinden şu cümleyi duymuştur: “Ellerim kloraklı, şunu uzatır mısın?”

Çiğdem

İzmircenin çıkış noktalarından biri olan kelimeye çiğdem diyebilir miyiz? Daha önce hiç başka bir şehirde bakkala gidip ağız alışkanlığıyla çiğdemin yerini sordunuz mu? İzmirli olduğunuzu alnınıza yazsanız, İzmirli olduğunuzu daha fazla belli edemezsiniz! İstedikleri kadar “Çiğdem değil, çekirdek!” desinler, bizim için çiğdemdir; yaz geceleri sahilde oturmanın yancısıdır…

Kumru

Sabahın erken saatlerinde Alsancak’ta işiniz vardır, kahvaltı etmeye vaktiniz kalmamıştır. Aksa’dan Yapı Kredi’ye kadar koşar adım çarşının boş sokaklarında yürürsünüz, Karşıyaka’nın sabahları bu kadar güzel uyanmasına hayretler içinde bakarak… İskeleye girmeden önce solda duran gevrekçiden bir kumru alıp, vapurun üst katına çıkarak o kumruyu yiyerek birazını da martılara atarsınız… Söyleyeceklerimiz bu kadar…

İzmir Sandiviç

Karşıyakalı olup lisede okul çıkışında Ezgi Büfe’ye gitmeyen var mı? Okul yıllarımızı anımsatacak lezzetlerin listesini yapsak, başa sandiviçi koyardık! İzmir’de her köşe başında kaldırıma taşan sandalyeleriyle sandiviç yiyecek bir dükkan bulursunuz da, yer bulur musunuz orasını bilemeyiz! Ayrıca şunu eklemekte fayda var: Başka şehirlerde satılan İzmir Eritme, İzmir sandiviç olmaya çalışan sıradan bir sandiviçtir. İzmir’de eritme diye bir şey satılmaz!

Darı

dari

Yaz akşamları, Bostanlı’da depremden yıkılmadan önce Cemal’de ya da Hayal’de 101 oynamak, sahil… Darı denince aklımızda sadece bunlar canlanıyor. Başka şehirlerde mısır olarak bilinen darı, İzmir’de darıdır! Mısır ise popcorndur. Bunları bilelim, öğrenelim; yaz akşamlarında darılarımızı yiyelim; yedirelim…

Yemiş

Yemiş mevsimi geldiyse, çoktan yaz gelmiştir! Diğer şehirlerde incir denilen yemiş, en güzel İzmir’de yenir! Ayrıca kısa bir bilgi: İzmirliler yemişi kabuklarını soyarak yer…

Garaj

Eğer bir İzmirli, başka bir şehirdeyken İzmirli olmayan birine garaja gidiyorum derse; bu dediğini açıklamak zorunda kalır… Garaj araba koyulan yer değil, biz İzmir’de otogara garaj deriz… Nedenini bilmiyoruz…

Bango

Bir şeylerin yerini tarif ederken “Bangoya bak” demişsinizdir, ama kimse sizi anlamamıştır… Tüm bu anlattıklarımızın en garibi de, İzmir’in dışına çıkmadan ne kadar farklı konuştuğunuzu fark etmemenizdir… Neyse, nerede kalmıştık? Mutfak tezgahı, İzmir’de bangodur. Tezgah diyenler İzmirli değildir. Sevgiler.

Meşe

Çocukluğunuz 90’larda geçtiyse, çekişmeli meşe savaşlarında siz de yerinizi almışsınız demektir… İlkokulda matematik kitaplarında geçen bilye kelimesi; sizi hiçbir İzmirli çocuğun anlamadığını hiç düşünmediniz mi? Biz meşe derken, diğer yerlerde bilye denildiğini o yaşta fark edenler kurucu başkanları, kalbimiz sizinle!

Asfalya

Elektrik sigortasına asfalya demeyen de, ne bileyim! İzmir’de elektrik sigortasına asfalya deriz. Hatta asfalyayı sinirlendiğimizi belli etmek için de kullanırız: “Asfalyamı attırma!”

Mandalin

Evet, doğru duydunuz! İzmir’de mandalinaya mandalin deriz, çünkü mandalin mandalindir!

Şişarka

Bunu birçok İzmirlinin bile duymadığına eminiz! Eğer bir gün İzmir’e giderseniz, şişarkanın ne olduğunu duyup şaşırmayın; çünkü şişarka kırmızı biberdir!

Çağla Badem

İlkbahar aylarının en güzel harbecilerinden biri olan köşe başında kese kağıdının içinde yenen çağla bademdir! Diğer şehirlerde çağla olarak bilinen meyve, bizde çağla bademdir.

Andaç

Yine tüm Türkiye ayakta, insanlar birbirlerine soruyorlar… Andaç ne, bilen var mı diye öğrenmek istiyorlar… Andaç, İzmir’de okul yıllıklarına verilen addır.

Diğer bloglarımıza göz atmak ve incelemek için tıklayabilirsiniz.

Tüm ürünlerimize ulaşmak, bilgi almak ve incelemek için tıklayabilirsiniz.

Merve

4 senedir içerik üreten Merve Taş, İşletme mezunudur. Çeşitli firma ve internet sitelerine E-Ticaret, SEO ve Dijital Pazarlama danışmanlığı vermekte ve bu bağlamda içerik üretmektedir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu