Sağlık

Soğuk havalarda bağışıklık sistemini güçlendirmenin yolları

Soğuk havaların bağışıklık sistemi üzerindeki etkilerini ve sonbahar ve kış aylarında hastalanmamak ve bağışıklık sisteminizi güçlendirmek için etkili ipuçlarını araştırdık.

Sonbahar ve kış vücut için her zaman streslidir: Sıcaklıkta ani değişiklikler olur, vücudu sıcak tutmak için enerji tüketimi artar, gündüz saatleri büyük ölçüde azalır. Bu gibi durumlarda bağışıklık sisteminin enfeksiyonlara direnmesi daha da zorlaşır, bu nedenle kişinin bu dönemde sağlığına özellikle dikkat etmesi ve bağışıklığı koruması gerekir.

Bağışıklık sistemimiz, hastalığa neden olabilecek zararlı ve yabancı mikroorganizmalara ve virüslere karşı vücudun karmaşık bir doğal savunma sistemidir. Doğuştan ve edinilmiş (adaptif) mekanizmalar ve koruma biçimlerinden oluşur.

Doğuştan gelen bağışıklık anne karnında başlar. Bunlardan biri, işlevi patojenlerin önüne geçmek olan doğal fiziksel bariyerlerimiz olan birkaç savunma katmanına sahiptir. Bu tür engeller arasında örneğin deri, mukoza zarları, bağırsak epiteli bulunur. Doğuştan gelen bağışıklık, tehlikeli ve yabancı olduğunu düşündüğü dış ortamdan mikroplara tepki verir.

Doğuştan gelen bağışıklığa ek olarak, bebek yaşam boyunca adaptif bağışıklık geliştirmeye başlar. Bağışıklık, bir patojenle her karşılaşmasında öğrenir ve eğitilir. Daha sonra vücut tanıdık bir patojenle karşılaştığında hızlı ve güçlü bir reaksiyon tetiklenir ve patojenle mücadele daha hafif ve hızlı olarak gerçekleşir.

SOĞUK HAVA BAĞIŞIK SİSTEMİNİ NASIL ETKİLER

Soğuk algınlığı, bir patojenin vücuda girdiği ve üst solunum yollarında akut iltihaplanmaya yol açtığı duruma verilen bir tepkidir. Virüslerin yayılmasındaki en güçlü faktör, enfeksiyonların hızla yayılmasına ve bulaşmasına olanak sağlayan insan etkileşimidir. Ancak dışarıdaki hava da görülme oranını etkiler. Birçok ülkeden gelen istatistikler, sonbahar ve kış aylarında doktora yapılan ziyaretlerin sayısının yüzde 12,5 oranında arttığını gösteriyor.

Soğuk havanın bağışıklığı etkilediği kanıtlanmamıştır ve soğuk nedeniyle hasta olduğumuz sonucuna varmak için erkendir. Örneğin, Singapur’da bazı soğuk algınlıkları daha sıcak aylarda daha sık görülür.

Ancak araştırmacılar, mevsimsel risk faktörlerini de kabul ediyorlar:

Sıcaklık ve Nemdeki Değişiklikler

Laboratuvar testlerinde virüsler, soğuk ve kuru havalarda daha aktif olarak bulaşabilmektedir. Kışın dışarıdaki nem yüksektir, ancak ısıtılan odalardaki hava kurudur, bu nedenle soğuk dış sıcaklıklar ve kuru iç hava kombinasyonunun şu anda virüs aktivitesini etkilediğine dair kanıtlar vardır.

İç Mekanda Olmak

Patojenler kalabalık bir ortamı tercih eder ve temiz havayı sevmezler, bu nedenle havalandırılmayan odalarda iyi korunurlar ve konsantrasyonları zamanla artabilir. Soğuk havalarda insanlar daha az yürür ve havalandırmanın her zaman iyi olmadığı ve aynı zamanda kalabalık olduğu toplu taşıma araçlarında daha fazla zaman geçirir.

Daha Az D Vitamini

Hem doğuştan gelen hem de kazanılmış bağışıklığı hemen düzenlediğinden, D vitamininin bağışıklık sisteminin normal işleyişi için gerekli olduğu uzun zamandır bilinmektedir. Vücut bu vitamini deride kendi başına bile üretebilir, ancak bu ultraviyole ışık gerektirir ve kışın belirgin bir güneş ışığı eksikliği vardır. Ek olarak, giysiler güneş ışığının cilde erişimini azaltır.

Patojen Aktivitesi

Bazı mikroorganizmalar ve virüsler, düşük nemli koşullarda daha inatçıdır. Mikroskobik damlacıkları soluruz ve hava ne kadar kuru olursa, bu damlacıklardan gelen nem o kadar hızlı buharlaşır. Damlacık daha hafif hale gelir ve havada daha uzun süre kalabilir ve daha hızlı hareket edebilir.

Ek olarak, soğuk havanın solunması, üst solunum yollarındaki doğuştan gelen bağışıklık hücrelerinin aktivitesini baskılayabilir. Kuru hava ayrıca mukoza zarlarının özelliklerini de değiştirir ve bu enfeksiyona yatkınlığı artıran faktörlerden biridir.

Bağışıklık Sisteminin İşleyişindeki Değişiklikler

Araştırmalar, farklı tipteki bağışıklık hücrelerinin yılın farklı zamanlarında aktivitelerini artırdığını göstermiştir. Aynı zamanda genel olarak kış aylarında bağışıklık zayıflayabilir.

bağışıklık sistemi
bağışıklık sistemi

YAŞAM TARZINIZA DİKKAT EDİN

Soğuk algınlığı veya grip olma riskinizi artıran başka nedenler de vardır. Soğuk havalarda hastalanmamak için bunlara da dikkat etmekte fayda vardır. Genellikle yaşam tarzıyla ilgilidir ve tüm yıl boyunca geçerlidir, ancak soğuk havalarda ağırlaşabilir.

Kış dönemi için D vitamini eksikliği daha karakteristiktir. Doğal bir vitamin kaynağı olan taze meyve ve sebzeler, uzun süreli depolama nedeniyle faydalı özelliklerinden bir kısmını kaybeder. Ancak yine de düzenli olarak tüketilmelidirler.

Bazı besinler doğrudan veya dolaylı olarak bağışıklık sistemini destekler. A, B6, B9, B12, C, D ve vitaminleri, çinko, demir, selenyum, magnezyum, bakır elementleri ve omega 3 yağ asitleri bağışıklığı güçlendirdiği için özellikle soğuk havalarda düzenli olarak alınmalıdır.

Genellikle kışın vücudun uyumak için biraz daha zamana ihtiyacı vardır. Ancak çalışma programı genellikle mevsimlik değildir. Ayrıca, çeşitli ülkelerde yapılan epidemiyolojik araştırmalar, kış aylarında uykunun kötüleşebileceğini göstermektedir. Ve kalitesiz uyku, soğuk algınlığı da dahil olmak üzere birçok hastalık riskinizi artırabilir.

Araştırmalar, uzun süreli veya şiddetli stresin de bağışıklık sistemini baskıladığını gösteriyor. Stres, aşırı fiziksel efor, sıcaklıktaki ani değişiklikler, hastalık veya yetersiz beslenme nedeniyle temel besin maddelerinin eksikliği gibi psikolojik veya fizyolojik olabilir.

Ayrıca soğuk havalarda azalan fiziksel aktivite de bağışıklığa zarar verebilir. Çoğu araştırma, hareketsiz bir yaşam tarzının vücudu zayıflattığını ve soğuk algınlığı ve grip riskini artırdığını gösteriyor.  Aynı zamanda soğuk havalarda toplu taşıma veya araba ile seyahat etmeyi tercih ediyoruz ve genel olarak evde ve sokakta fiziksel aktivite sonbahar ve kış aylarında azalıyor.

bağışıklık sistemi
bağışıklık sistemi

SOĞUK HAVALARDA HASTALANMAMAK İÇİN YAPILMASI GEREKENLER

Soğuk havalar nedeniyle, bir kişinin sosyal mesafeyi korumanın zor olduğu odalarda bulunma olasılığı daha yüksektir. Virüslerin kendileri de soğuk havalarda ve kuru havada daha aktif olabilirler.

Her durumda, hastalanma riski çeşitli nedenlerden etkilenir, bu nedenle vücudun savunma sistemine kapsamlı bir şekilde yardımcı olmak ve zayıflatıcı faktörlerden kaçınmak gerekir. Uyku eksikliği, düşük kaliteli yiyecek tüketimi, hareketsiz yaşam tarzı ve stresli durumlar mümkün olduğunca azaltılmalıdır.

Soğuk mevsimde hastalanmamak ve bağışıklık sisteminizi güçlendirmek için aşağıdaki ipuçlarını deneyebilirsiniz:

Doğru Beslenme

Bağışıklık sistemi için bir menü oluşturmak oldukça kolaydır. Basit tavsiye: Bütün vitaminleri içeren çeşitliliği olan bir beslenme programı seçmektir.

Diyetin probiyotikli, prebiyotikli gıdaları da içermesi önemlidir. Diyet lifi, sağlıklı bağırsak florasını destekler ve bu da bağışıklık sisteminin işleyişini doğrudan etkiler. Dengeli bir diyet formüle etmek zorsa, bir diyetisyen yardımcı olabilir.

Bağışıklığı korumak, büyük ölçüde vücudun serbest radikallerle savaşmak için antioksidanlar da dahil olmak üzere yeterli mikro besin alıp almadığına bağlıdır. Serbest radikaller hayati bir kimyasal sürecin yan ürünüdür, oksijen sayesinde hücreler enerji alır, ancak paralel olarak hücreleri yok eden reaktif oksijen türleri, oksidanlar oluşur.

Vücudun kendi antioksidan savunması vardır, ancak dışarıdan da antioksidan alması gerekir. Meyveler iyi bir antioksidan kaynağıdır.

C vitamini en iyi bilinen antioksidanlardan biridir. İltihap önleyici etkilere sahiptir ve diğer antioksidanların etkisini arttırır. İnsan vücudu C vitamini sentezleyemez ve depolayamaz, bu yüzden düzenli olarak alınması gerekir. Bu nedenle diyette her zaman C vitamini yönünden zengin besinler bulunmalıdır.

Meyve ve sebzeler bol miktarda C vitamini içerir. Dünya Sağlık Örgütü, günde en az 400 gram (5 porsiyon) sebze ve meyve yemeyi öneriyor.

Vücudun yapı malzemeleri olan proteinler, bağışıklık için çok önemlidir. Yaşam için gerekli olan 11 amino asitten oluşurlar. Bunlardan biri de lizin maddesidir.

Vücudun kendisi bu amino asidi üretemez. Sadece gıdalardan elde edilebilir.

Lizin eksikliğinin belirtileri büyük ölçüde bağışıklığın azalması belirtileriyle örtüşür. Yorgunluk, halsizlik, iştahsızlık, cilt ve saçta bozulma lizin eksikliğinin başlıca belirtileridir. Yani çalışmalar lizin alımının sık soğuk algınlığı olan çocuklara yardımcı olduğunu göstermiştir.

Patojenlerle savaşan antikorların oluşturulması için de lizin gereklidir. Lizin hayvansal ürünlerde bol miktarda bulunur.

Faydalı Bitkileri Deneyin

Son 20 yılda, bitkilerin antiviral ve immün sistemi uyarıcı özellikleri üzerine yapılan çalışmaların sayısı 10 kat arttı. Uzmanlar, bazı bitkilerin patojenlerin enzimlerini bloke etmeye, vücuda girmesini engellemeye yardımcı olabileceğine ve bunun bağışıklık sistemini güçlendirebileceğine inanıyor.

Papatya: Ateşi düşürür ve iltihabı yavaşlatır.

Adaçayı: Aantioksidan ve antiinflamatuar etkiye sahiptir.

Biberiye: Antioksidan bir bitkidir, iltihap önleyici ve antibakteriyel özelliklere sahiptir. Bilim insanları biberiyeyi patojenlerle savaşmak için umut verici bir ajan olarak adlandırıyor.

Sarı kantaron: Antioksidan kaynağıdır, antibakteriyel ve antiviral aktivite açısından zengindir.

Melisa: Antioksidanlar ve uçucu yağ bakımından yüksektir. Antibakteriyel ve antiviral özelliklere sahiptir.

Maydanoz: Uzun zamandır birçok rahatsızlık için kullanılmaktadır. İltihap önleyici özellikleri de dahil olmak üzere birçok farklı yararı vardır.

Ispanak: Vücutta çok yüksek bir verimle A vitaminine dönüştürülen maddeler açısından zengindir.

Roka: İltihap önleyici etkileri olan maddeler içerir. Roka, A vitaminine dönüştürülen beta karoten ile B, C, K vitaminlerini içerir.

Dereotu: Laboratuvar testlerinde iltihap önleyici etkiler göstermiştir. Ayrıca bol miktarda A, B3 vitamini ve antioksidan maddeler içerir.

Kişniş: Potansiyel bir bağışıklık güçlendirici bileşik kaynağıdır, birçok biyoaktif madde içerir.

Açık Havada Yürüyüş

Mükemmel havayı beklemek zorunda değilsiniz. Yürüyüşteki ana şey oksijen ve harekettir. Serin havalarda tempolu bir yürüyüş, belli maddelerin normal metabolizması için önemlidir ve bağışıklık dahil vücuttaki fizyolojik süreçler için gereklidir. Ancak, yürüyüşün tam tersine soğuk algınlığına neden olmaması için mevsime göre giyinmeniz gerekir.

Yeterli Uyku

Araştırmalar sirkadiyen ritimlerin bağışıklık sistemini etkilediğini ve düzenlediğini gösteriyor. Bu nedenle uyku, tüm süreçlerin en aktif olduğu uyanıklık dönemi kadar önemlidir.

Örneğin, uyku sırasında belirli bağışıklık proteinleri üretilir ve iyileşmeyi hızlandırır. Hasta bir kişinin uykuya dalması tesadüf değildir; vücut bu şekilde mikroplara karşı karşı koruyan hastalıklara karşı bağışıklık sisteminin güçlü yanını alıp kendinden olan çeşitli hastalıkları engelleyerek iyileşme mekanizmasını tetikler.

Bu gibi durumlarda kemik iliğinden vücudu hastalıklara karşı koruması beklenir. Daha sağlıklı bir vücuda yardımcı olur ve vücuda giren yabancı yabancı maddeye karşı koruma sağlar.

Doğuştan gelen bağışıklık sistemi, üzerine düşülürse daha sağlıklı yaşamaya yol açar. Ancak sağlıklı bir kişinin günde 7-9 saat uyuması da bağışıklık sisteminin normal çalışması için önemlidir, çünkü bazı bağışıklık süreçleri özellikle dinlenme döneminde aktive olur.

Önlemler

Elleri yıkamak, dezenfektan, mendil, eldiven, maske kullanmak; bunların hepsi kendi içinde enfeksiyon ve hastalık riskini azaltır.

Merve

4 senedir içerik üreten Merve Taş, İşletme mezunudur. Çeşitli firma ve internet sitelerine E-Ticaret, SEO ve Dijital Pazarlama danışmanlığı vermekte ve bu bağlamda içerik üretmektedir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu